W sercu Łodzi, tuż obok placu Zwycięstwa, rozciąga się najstarszy park miejski w mieście – Źródliska. A w nim, ukryta między starymi dębami, przeszklona oaza pełna egzotyki. Palmiarnia w parku Źródliska to miejsce, gdzie w środku zimy można poczuć się jak w tropikach, a wśród kaktusów i palm zobaczyć rośliny, które pamiętają czasy łódzkich fabrykantów.

To nie jest zwykła szklarnia z kwiatkami. Historia tego miejsca sięga początków XX wieku, kiedy bogaci przemysłowcy i carscy urzędnicy uciekający przed pierwszą wojną światową zostawiali swoje egzotyczne rośliny na przechowanie miastu. Palmy rosły w doniczkach, aż w końcu… wrosły w grunt. Niektóre okazy mają ponad sto lat.

Trzy klimaty pod jednym dachem

Obecny budynek Palmiarni powstał w 2003 roku i składa się z trzech przeszklonych hal. Każda to inna strefa klimatyczna, inna temperatura, inna wilgotność. W pawilonie śródziemnomorskim rośnie roślinność twardolistna – te rośliny, które znamy z wakacji w Grecji czy Włoszech. Pawilon tropikalny to królestwo palm, bananowców i paproci, gdzie wilgotność sprawia, że szyby zaparowują. A w trzecim pawilonie – pustynie i półpustynie z kaktusami, agawami i sukulentami.

Łącznie w Palmiarni rośnie ponad 4500 okazów należących do ponad tysiąca gatunków z 65 rodzin botanicznych. Są tu palmy daktylowe, palmy kokosowe, storczyki, które kwitną w różowych i fioletowych odcieniach. Są też rośliny mięsożerne – rosiczki, które przyciągają owady lepką wydzieliną.

Niektóre palmy w łódzkiej Palmiarni liczą około 130 lat i są najstarszymi okazami w polskich „ogrodach zimowych”. Pierwotnie rosły w prywatnych oranżeriach łódzkich fabrykantów.

Nie tylko rośliny – rybki i żółwie w tle

Między zielenią kryją się stawy z kolorowymi rybkami koi i żółwie wodne, które leniwym krokiem przemierzają ścieżki. Dzieci mogą kupić w kasie pokarm dla rybek i przez chwilę poczuć się jak opiekunowie tego miniaturowego ekosystemu.

Na piętrze działa przytulna kawiarnia – Kawiarnia Palmiarnia – gdzie można usiąść wśród palm ze słodkimi goframi bąbelkowymi czy lodami. To jedno z tych miejsc, gdzie czas zwalnia, a za oknem może padać deszcz lub śnieg, ale tu panuje wieczne lato.

Park Źródliska – spacer przez historię Łodzi

Sama Palmiarnia to tylko fragment większej całości. Park Źródliska został założony w 1840 roku na miejscu dawnego lasu rządowego. Do dziś stoją tu kilkadziesiąt trzystu letnich dębów – świadków narodzin przemysłowej Łodzi. Nazwa parku pochodzi od licznych źródeł, które niegdyś biły w tym miejscu i zasilały rzekę Jasień.

Pod koniec XIX wieku park podzielono. Wschodnią część – Źródliska I – pozostawiono jako park publiczny, gdzie dziś znajduje się Palmiarnia. Zachodnią część – Źródliska II – wykupił Karol Scheibler, największy łódzki fabrykant, który urządził tam prywatny ogród w stylu angielskim. Berlińscy ogrodnicy posadzili miłorzęby, platany, zbudowali grottę z tufów wulkanicznych i altanę w chińskim stylu.

W 2007 roku Park Źródliska został ogłoszony najpiękniejszym parkiem w Polsce i piątym pod względem urody w Europie w konkursie organizowanym przez firmę ogrodniczą Briggs&Stratton.

Co zobaczyć w parku poza Palmiarnią

Warto przeznaczyć czas nie tylko na Palmiarnię, ale i spacer po obu częściach parku. W Źródliskach I czekają trzy stawy, z których największy ma własną wyspę. Jest tu prostokątny parter różany z rzeźbą „Wakacje” Henryka Burzca, zabytkowa estrada koncertowa z końca XIX wieku i domek ogrodnika z 1880 roku. Latem w ramach cyklu „Niedziela w Źródliskach” odbywają się koncerty i występy kabaretowe.

W Źródliskach II, które mają bardziej romantyczny, pejzażowy charakter, można znaleźć ruiny dziewiętnastowiecznej groty obsadzonej niegdyś paprociami i roślinami skalnymi. Jest tu też rekonstrukcja drewnianej Altany Chińskiej i kilka niewielkich oczek wodnych połączonych malowniczymi mostkami.

W północnej części Źródlisk I, na placu obsadzonym głogami pełnokwiatowymi, stoją stoły do gry w szachy. Tradycja grania w tym miejscu sięga przedwojennych czasów – dawniej spotykali się tu miłośnicy szachów, warcabów i kart.

Dla kogo jest to miejsce

Palmiarnia sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu spokojne miejsce na edukacyjny spacer – maluchom podobają się rybki i żółwie, starsze dzieci mogą poznawać nazwy egzotycznych roślin. Miłośnicy botaniki będą zachwyceni kolekcją palm i storczyków. Fotografowie znajdą tu dziesiątki ciekawych kadrów – światło przesącza się przez szklany dach, tworząc magiczną atmosferę.

To także dobre miejsce na zimowy spacer, kiedy na zewnątrz temperatura spada poniżej zera. W Palmiarni zawsze panuje ciepło i wilgoć, a zieleń działa kojąco na zmęczonych miejskim zgiełkiem.

Informacje praktyczne – bilety, godziny, dojazd

Godziny otwarcia: Palmiarnia jest czynna przez cały rok. Szczegółowe godziny otwarcia najlepiej sprawdzić na stronie Ogrodu Botanicznego w Łodzi (botaniczny.lodz.pl), ponieważ mogą się różnić w zależności od sezonu.

Ceny biletów: Aktualne ceny wstępu dostępne są na stronie internetowej Palmiarni. Zazwyczaj obowiązują bilety normalne i ulgowe dla dzieci, studentów i seniorów.

Jak dojechać: Park Źródliska znajduje się w kwartale ulic Piłsudskiego, Przędzalnianej, Fabrycznej i Targowej. Najbliższy parking to bezpłatny parking przy Muzeum Kinematografii na placu Zwycięstwa. Komunikacją miejską można dojechać tramwajami linii 14, 10, 8 (przystanek al. Piłsudskiego) lub 7, 9, 13 (al. Śmigłego Rydza). Do parku prowadzą trzy bramy – od al. Piłsudskiego, placu Zwycięstwa i ul. Fabrycznej.

Ile czasu przeznaczyć: Sam spacer po Palmiarni zajmie około 30-45 minut, ale warto dodać czas na kawę w kawiarni i spacer po parku. Łącznie można spokojnie spędzić tu 1,5-2 godziny.

Dostępność: Palmiarnia jest przystosowana dla osób poruszających się na wózkach. Do parku można wejść z wózkiem dziecięcym, ale psy dozwolone są tylko na terenie parku, nie w Palmiarni.

W Palmiarni oraz przyległym ogrodzie dydaktycznym organizowane są cykliczne wystawy przyrodnicze, prelekcje, pokazy oraz kiermasze roślin i książek przyrodniczych. Warto sprawdzić kalendarz wydarzeń przed wizytą.

Palmiarnia w parku Źródliska to miejsce, które łączy historię z nowoczesnością, edukację z relaksem. Niezależnie od pory roku warto zajrzeć do tego zielonego zakątka Łodzi – zwłaszcza gdy za oknem szaro i ponuro, a tu zawsze czeka tropikalna oaza.